Individual Elements

←5P8
5P10→

5P9

Elements Used in 5P9
  1. 4p26  5P9d
  2. 4p27  5P9d
  3. 3p7  5P9d
  4. 2p11  5P9d
  5. 3p48  5P9d

Affectus qui ad plures et diversas causas refertur quas mens cum ipso affectu simul contemplatur, minus noxius est et minus per ipsum patimur et erga unamquamque causam minus afficimur quam alius æque magnus affectus qui ad unam solam vel pauciores causas refertur.

DEMONSTRATIO: Affectus eatenus tantum malus seu noxius est quatenus mens ab eo impeditur quominus possit cogitare (per propositiones 26 et 27 partis IV) adeoque ille affectus a quo mens ad plura simul objecta contemplandum determinatur, minus noxius est quam alius æque magnus affectus qui mentem in sola unius aut pauciorum objectorum contemplatione ita detinet ut de aliis cogitare nequeat, quod erat primum. Deinde quia mentis essentia hoc est (per propositionem 7 partis III) potentia in sola cogitatione consistit (per propositionem 11 partis II) ergo mens per affectum a quo ad plura simul contemplandum determinatur, minus patitur quam per æque magnum affectum qui mentem in sola unius aut pauciorum objectorum contemplatione occupatam tenet, quod erat secundum. Denique hic affectus (per propositionem 48 partis III) quatenus ad plures causas externas refertur, est etiam erga unamquamque minor. Q.E.D.

De. hartstocht, die tot meer en verscheide oorzaken toegepast word, de welken met de hartstocht zelf te gelijk van de ziel aangeschout worden, is minder schadelijk, (wy lijden ook daar door te minder, en worden minder tot yder oorzaak aangedaan) dan een ander even grote hartstocht, die tot een enige, of tot weiniger oorzaken toegepast word.

Betoging.--De hartstocht is alleenlijk voor zo veel quaat, of schadelijk, als de ziel daar door belet word in te konnen denken; volgens de zes---en zevenëntwintigste Voorstellingen van 't vierde deel: dieshalven die hartstocht, door de welk de ziel bepaalt word tot veel voorwerpen te gelijk t'aanschouwen, is minder schadelijk dan een andere even grote hartstocht, die de ziel in d'enige aanschouwing van een enig, of weinig voorwerpen in dier voegen weêrhoud, dat hy niet op d'anderen kan denken; 't welk het eerste was. Wijders dewijl de wezentheit van de ziel, dat is, (volgens de zevende Voorstelling van 't darde deel) haar vermogen, in d'enige denking bestaat; volgens d'elfde Voorstelling van 't darde deel: zo lijd de ziel door de hartstocht, door de welk zy bepaalt word tot meer dingen te gelijk t' aanschouwen, minder, dan door een even grote hartstocht, die de ziel in d'enige aanschouwing van een enig, of van weinig voorwerpen bezich houd; 't welk het tweede was. Eindelijk, deze hartstocht (volgens d' achtënveertigste Voorstelling van 't darde deel) voor zo veel hy tot veel uitterlijke oorzaken toegepast word, is ook minder tot yder oorzaak; 't welk te betogen stond.

An emotion, which is attributable to many and diverse causes which the mind regards as simultaneous with the emotion itself, is less hurtful, and we are less subject thereto and less affected towards each of its causes, than if it were a different and equally powerful emotion attributable to fewer causes or to a single cause.

Proof.--An emotion is only bad or hurtful, in so far as it hinders the mind from being able to think (IV. xxvi. xxvii.); therefore, an emotion, whereby the mind is determined to the contemplation of several things at once, is less hurtful than another equally powerful emotion, which so engrosses the mind in the single contemplation of a few objects or of one, that it is unable to think of anything else; this was our first point. Again, as the mind's essence, in other words, its power (III. vii.), consists solely in thought (II. xi.), the mind is less passive in respect to an emotion, which causes it to think of several things at once, than in regard to an equally strong emotion, which keeps it engrossed in the contemplation of a few or of a single object: this was our second point. Lastly, this emotion (III. xlviii.), in so far as it is attributable to several causes, is less powerful in regard to each of them. Q.E.D.
Elements in Which 5P9 is Used
  1. 5P9  5p20s