Individual Elements

←4P50
4P52→

4P51

Elements Used in 4P51
  1. 3daxix  4P51d
  2. 3p59  4P51d
  3. 3p3  4P51d
  4. 4p37  4P51a
  5. 3p11s  4P51a
  6. 3daxix  4P51a
  7. 3daxx  4P51s
  8. 4p45  4P51s

Favor rationi non repugnat sed cum eadem convenire et ab eadem oriri potest.

DEMONSTRATIO: Est enim favor amor erga illum qui alteri benefecit (per 19 affectuum definitionem) atque adeo ad mentem referri potest quatenus hæc agere dicitur (per propositionem 59 partis III) hoc est (per propositionem 3 partis III) quatenus intelligit ac proinde cum ratione convenit etc. Q.E.D.

ALITER: Qui ex ductu rationis vivit, bonum quod sibi appetit alteri etiam cupit (per propositionem 37 hujus); quare ex eo quod ipse aliquem videt alteri benefacere, ipsius benefaciendi conatus juvatur hoc est (per scholium propositionis 11 partis III) lætabitur idque (ex hypothesi) concomitante idea illius qui alteri benefecit ac proinde (per 19 affectuum definitionem) ei favet. Q.E.D.

SCHOLIUM: Indignatio prout ipsa a nobis definitur (vide 20 affectuum definitionem) est necessario mala (per propositionem 45 hujus) sed notandum quod quando summa potestas desiderio quo tenetur tutandæ pacis, civem punit qui alteri injuriam fecit, eandem civi indignari non dico quia non odio percita ad perdendum civem sed pietate mota eundem punit.

De Gunst strijd niet tegen de reden, maar kan met de zelfde overëenkomen, en daar uit spruiten.

Betoging.--Want de gunst is een liefde tot de geen, die aan een ander welgedaan heeft, (volgens de negentiende Bepaling der Hartstochten) en kan dieshalven tot de ziel toegepast worden, voor zo veel zy gezegt word te werken; (volgens de negenënvijftigste Voorstelling in het darde deel) dat is, (volgens de darde Voorstelling van 't darde deel) voor zo veel zy verstaat; en koomt dieshalven met de reden overëen, enz. gelijk te betogen stond.

Anders.--De geen, die naar 't beleit van de reden leeft, begeert het goet, 't welk hy voor zich zelf betracht, ook voor een ander; volgens de zevenëndartigste Voorstelling van dit deel: dieshalven, om dat hy ziet dat iemant aan een ander weldoet, zo word daar door zelfs zijn poging van wel te doen geholpen, dat is, (volgens d' elfde Voorstelling van 't darde deel) verblijd, en dit (volgens d' onderstelling) met verzelling van 't denkbeelt des geens, die aan een ander weldoet, en dieshalven (volgens de negentiende Bepaling der hartstochten) hem begunstigt.

Byvoegsel.--D'Euvelneeming, gelijk zy van ons bepaalt word, (bezie de twintigste Bepaling der hartstochten) is nootzakelijk quaat; volgens de vijfënveertigste Voorstelling van dit deel. Maar hier staat aan te merken dat, als d' opperste macht, uit begeerte van de rust en vrede te verdedigen, een burger straft, die een ander ongelijk aangedaan heeft, ik niet zeg dat de zelfde met euvel tegen deze burger ingenomen is, om dat deze macht niet door haat, om deze burger te verdelgen, aangeprikkelt is, maar door godvruchtigheit, tot hem te straffen, word bewogen.

Approval is not repugnant to reason, but can agree therewith and arise therefrom.

Proof.--Approval is love towards one who has done good to another (Def. of the Emotions, xix.); therefore it may be referred to the mind, in so far as the latter is active (III. lix.), that is (III. iii.), in so far as it understands; therefore, it is in agreement with reason, &c. Q.E.D.

Another Proof.--He, who lives under the guidance of reason, desires for others the good which he seeks for himself (IV. xxxvii.); wherefore from seeing someone doing good to his fellow his own endeavour to do good is aided; in other words, he will feel pleasure (III. xi. note) accompanied by the idea of the benefactor. Therefore he approves of him. Q.E.D.

Note.--Indignation as we defined it (Def. of the Emotions, xx.) is necessarily evil (IV. xlv.); we may, however, remark that, when the sovereign power for the sake of preserving peace punishes a citizen who has injured another, it should not be said to be indignant with the criminal, for it is not incited by hatred to ruin him, it is led by a sense of duty to punish him.

Elements in Which 4P51 is Used

N/A