Individual Elements

←4P42
4P44→

4P43

Elements Used in 4P43
  1. 3p11s  4P43d
  2. 4p6  4P43d
  3. 4p38  4P43d
  4. 4p41  4P43d
  5. 4p5  4P43d
  6. 4p3  4P43d

Titillatio excessum habere potest et mala esse; dolor autem eatenus potest esse bonus quatenus titillatio seu lætitia est mala.

DEMONSTRATIO: Titillatio est lætitia quæ quatenus ad corpus refertur, in hoc consistit quod una vel aliquot ejus partes præ reliquis afficiuntur (vide ejus definitionem in scholio propositionis 11 partis III) cujus affectus potentia tanta esse potest ut reliquas corporis actiones superet (per propositionem 6 hujus) eique pertinaciter adhæreat atque adeo impediat quominus corpus aptum sit ut plurimis aliis modis afficiatur adeoque (per propositionem 38 hujus) mala esse potest. Deinde dolor qui contra tristitia est, in se solo consideratus non potest esse bonus (per propositionem 41 hujus). Verum quia ejus vis et incrementum definitur potentia causæ externæ cum nostra comparata (per propositionem 5 hujus) possumus ergo hujus affectus infinitos virium concipere gradus et modos (per propositionem 3 hujus) atque adeo eundem talem concipere qui titillationem possit coercere ut excessum non habeat et eatenus (per primam partem propositionis hujus) efficere ne corpus minus aptum reddatur ac proinde eatenus erit bonus. Q.E.D.

De Kitteling kan overmaat hebben, en quaat wezen. Maar de Treurigheit kan voor zo veel goet zijn, als de kitteling, of blijschap quaat is.

Betoging.--De kitteling is een blijschap, die, voor zo veel zy tot het lighaam toegepast word, hier in bestaat, dat een, of enigen van des zelfs delen, meer dan d' anderen, aangedaan worden; bezie der zelfder Bepaling in 't Byvoegsel van d' elfde Voorstelling in 't darde deel: en het vermogen van deze hartstocht kan zo groot wezen, dat het d' andere werken des lighaams overtreft, (volgens de zeste voorstelling in dit deel) en hardnekkiglijk daar aan kleeft, en dieshalven maakt dat het lighaam niet bequaam is om op veel andere wijzen aangedaan te worden, en dus verre (volgens d' achtëndartigste Voorstelling in dit deel) quaat kan wezen. In tegendeel, de Treurigheit,--die de droefheit is, in zich alleenlijk aangemerkt, kan niet goet zijn; volgens d'eenënveertigste Voorstelling van dit deel. Maar dewijl der zelfder kracht en aanwas door 't vermogen van een uitwendige oorzaak, met d' onze vergeleken, bepaalt word; volgens de vijfde Voorstelling van dit deel: zo konnen wy onëindige trappen en wijzen der krachten van deze hartstocht begrijpen, (volgens de darde Voorstelling in dit deel) en ook zodanig een bevatten, die de Kitteling zou konnen intomen, en die geen overmaat heeft, en dus verre (volgens 't eerste deel van deze Voorstelling) te weeg brengen, dat het lighaam niet minder bequaam word; en dieshalven zal zy dus verre goet wezen; 't welk te betogen stond.

Stimulation may be excessive and bad; on the other hand, grief may be good, in so far as stimulation or pleasure is bad.

Proof.--Localized pleasure or stimulation (titillatio) is pleasure, which, in so far as it is referred to the body, consists in one or some of its parts being affected more than the rest (see its Definition, III. xi. note); the power of this emotion may be sufficient to overcome other actions of the body (IV. vi.), and may remain obstinately fixed therein, thus rendering it incapable of being affected in a variety of other ways: therefore (IV. xxxviii.) it may be bad. Again, grief, which is pain, cannot as such be good (IV. xli.). But, as its force and increase is defined by the power of an external cause compared with our own (IV. v.), we can conceive infinite degrees and modes of strength in this emotion (IV. iii.); we can, therefore, conceive it as capable of restraining stimulation, and preventing its becoming excessive, and hindering the body's capabilities; thus, to this extent, it will be good. Q.E.D.
Elements in Which 4P43 is Used
  1. 4P43  4p44d
  2. 4P43  4p47d
  3. 4P43  4p59d